Weideafrastering: informatie over elektrische afrastering, palen en geleiders
Een goede weideafrastering helpt om paarden, runderen, schapen, geiten en andere dieren veilig binnen een weiland of paddock te houden. Daarnaast kan een afrastering worden gebruikt om wild buiten landbouwgrond, tuinen en andere terreinen te houden.
Een complete afrastering bestaat uit meer dan alleen palen en schrikdraad. Voor een betrouwbare werking moeten het schrikdraadapparaat, de aarding, de geleiders, isolatoren, verbindingen en poorten goed op elkaar zijn afgestemd.
Op deze pagina leest u welke soorten weideafrastering er zijn, welke onderdelen u nodig heeft en waarop u moet letten bij het kiezen, plaatsen en onderhouden van een elektrische afrastering.
Wat is een weideafrastering?
Een weideafrastering is een omheining rond een weiland, paddock, uitloop of dierenverblijf. De afrastering voorkomt dat dieren het terrein verlaten en helpt ongewenste dieren buiten te houden.
Een weideafrastering kan bestaan uit:
- kunststof, houten, metalen of glasfiber afrasteringspalen;
- schrikdraad, schrikkoord, afrasteringslint of staaldraad;
- isolatoren;
- een schrikdraadapparaat;
- aardpennen en aardingskabel;
- verbindingsmaterialen;
- poortgrepen en doorgangen;
- waarschuwingsbordjes;
- eventueel gaas of een schrikdraadnet.
Welke combinatie het meest geschikt is, hangt af van de diersoort, de lengte van de afrastering, de begroeiing, de beschikbare stroomvoorziening en de vraag of de afrastering tijdelijk of permanent wordt geplaatst.
Hoe werkt een elektrische afrastering?
Een elektrische afrastering vormt samen met het schrikdraadapparaat, de geleiders, het dier en de bodem een stroomkring. Het schrikdraadapparaat geeft korte elektrische impulsen af aan het lint, koord of draad.
Wanneer een dier de geleider aanraakt, loopt de elektrische impuls via het dier en de bodem terug naar de aarding van het apparaat. Het dier voelt hierdoor een korte, onaangename schok en leert afstand te houden van de afrastering.
Voor een goede werking zijn onder andere belangrijk:
- een passend schrikdraadapparaat;
- een goed aangelegd aardingssysteem;
- geleiders met voldoende geleidbaarheid;
- goede elektrische verbindingen;
- geschikte isolatoren;
- zo weinig mogelijk contact met gras en begroeiing;
- regelmatige controle van de spanning.
Elektrische of niet-elektrische weideafrastering
Weideafrasteringen kunnen elektrisch, niet-elektrisch of als combinatie van beide worden uitgevoerd.
Elektrische weideafrastering
Een elektrische afrastering werkt met stroomimpulsen. Het systeem vormt vooral een psychologische barrière: dieren leren na contact met de afrastering dat zij afstand moeten houden.
Voordelen:
- geschikt voor tijdelijke en permanente afrasteringen;
- relatief eenvoudig uit te breiden;
- verkrijgbaar voor verschillende diersoorten;
- minder zwaar materiaal nodig dan bij sommige vaste omheiningen;
- bruikbaar voor grote percelen;
- geschikt om dieren binnen of wild buiten te houden.
Niet-elektrische afrastering
Een niet-elektrische afrastering vormt een fysieke barrière. Voorbeelden zijn houten omheiningen, gaasafrasteringen, paneelhekken en metalen weidehekken.
Een vaste afrastering kan worden gecombineerd met één of meerdere elektrische draden. De elektrische geleider helpt dan voorkomen dat dieren tegen de vaste omheining duwen, eraan knagen of eroverheen proberen te gaan.
Welke onderdelen heeft een elektrische afrastering nodig?
Schrikdraadapparaat
Het schrikdraadapparaat is de energiebron van de elektrische afrastering. Het apparaat zet stroom om in korte elektrische impulsen die via de geleiders door de afrastering lopen.
Er zijn verschillende typen:
- schrikdraadapparaten op 230 volt;
- accuapparaten;
- batterijapparaten;
- apparaten in combinatie met een zonnepaneel;
- combinatieapparaten voor verschillende stroombronnen.
Aarding
De aarding zorgt ervoor dat de elektrische impuls via de bodem kan terugkeren naar het schrikdraadapparaat. Een onvoldoende aardingssysteem is een veelvoorkomende oorzaak van een slecht werkende afrastering.
Het aardingssysteem bestaat doorgaans uit:
- één of meerdere aardpennen;
- een geschikte aardingskabel;
- roestbestendige verbindingsklemmen;
- een plaats met voldoende geleidende bodem.
Geleiders
De geleider transporteert de elektrische impuls rond het perceel. Afhankelijk van de toepassing kan worden gekozen voor:
- schrikdraad;
- schrikkoord;
- afrasteringslint;
- kunststofdraad met geleidende draden;
- staaldraad of ijzerdraad;
- een elektrisch schrikdraadnet.
Afrasteringspalen
De palen dragen de geleiders en bepalen de vorm en stevigheid van de afrastering. Hoekpalen en eindpalen worden zwaarder belast dan tussenpalen en moeten daarom extra stevig worden geplaatst.
Isolatoren
Isolatoren voorkomen dat de elektrische stroom via de palen naar de bodem wegvloeit. Gebruik een isolator die geschikt is voor het gekozen type draad, koord of lint.
Verbindingsmaterialen
Goede verbindingen zorgen ervoor dat de stroom zonder onnodig verlies door de volledige afrastering loopt. Gebruik bij voorkeur passende verbinders in plaats van losse knopen.
Poortgrepen en doorgangen
Met een poortgreepkan een elektrische doorgang veilig worden geopend en gesloten. De stroom kan met een geschikte grondkabel onder de doorgang worden doorgeleid, zodat ook het gedeelte na de poort van spanning wordt voorzien.
Welk schrikdraadapparaat heeft u nodig?
Het juiste schrikdraadapparaat wordt niet alleen bepaald door de totale lengte van het weiland. Ook het aantal draden, begroeiing, diersoort, bodemgesteldheid en kwaliteit van de geleiders spelen een rol.
Houd bij de keuze rekening met:
- de totale lengte van alle geleiders samen;
- het aantal afrasteringsdraden;
- de diersoort;
- de gevoeligheid en vacht van de dieren;
- de hoeveelheid gras en begroeiing langs de afrastering;
- de geleidbaarheid van het gebruikte draad of lint;
- de bodemgesteldheid en kwaliteit van de aarding;
- de beschikbaarheid van een netaansluiting;
- eventuele uitbreiding in de toekomst;
- de vraag of de afrastering ook wild moet weren.
Kies bij twijfel niet automatisch voor het kleinste apparaat. Een apparaat moet voldoende capaciteit hebben om ook bij begroeiing en minder gunstige omstandigheden een betrouwbare afrastering te behouden.
Schrikdraadapparaat op 230 volt
Een schrikdraadapparaat op netstroom is geschikt wanneer in de buurt van de afrastering een vaste stroomaansluiting beschikbaar is. Dit type wordt veel gebruikt voor permanente afrasteringen en grotere percelen.
Voordelen:
- continue stroomvoorziening;
- geen accu’s of batterijen verwisselen;
- geschikt voor lange afrasteringen;
- vaak geschikt voor intensieve begroeiing;
- praktisch voor permanente installaties.
Het apparaat moet op een droge en veilige plaats worden geïnstalleerd volgens de voorschriften van de fabrikant.
Schrikdraadapparaat op accu of batterij
Een accu- of batterijapparaat is geschikt voor percelen waar geen netstroom beschikbaar is. Deze apparaten worden veel gebruikt voor tijdelijke afrasteringen, wisselweides en afgelegen percelen.
Voordelen:
- flexibel te plaatsen;
- geen vaste netaansluiting nodig;
- geschikt voor tijdelijke afrasteringen;
- gemakkelijk te verplaatsen;
- eventueel te combineren met een zonnepaneel.
Controleer regelmatig de laadstatus van de accu of batterij. Een onvoldoende geladen energiebron kan leiden tot een lagere spanning op de afrastering.
Schrikdraadapparaat met zonnepaneel
Een zonnepaneel kan helpen om de accu van een schrikdraadapparaat bij te laden. Dit is vooral praktisch bij afgelegen weides waar geen stopcontact beschikbaar is.
De benodigde capaciteit van het zonnepaneel en de accu hangt af van:
- het verbruik van het schrikdraadapparaat;
- de gebruiksduur;
- de hoeveelheid zonlicht;
- het seizoen;
- de capaciteit en conditie van de accu;
- de gewenste bedrijfszekerheid.
Waarom is een goede aarding belangrijk?
Zonder goede aarding kan de stroomkring niet correct worden gesloten. De afrastering kan dan wel spanning lijken te hebben, maar bij aanraking onvoldoende effectief zijn.
Voor een goede aarding is het belangrijk dat:
- voldoende aardpennen worden gebruikt;
- de aardpennen op de juiste afstand van elkaar worden geplaatst;
- de pennen voldoende diep in de bodem staan;
- de verbindingen schoon en stevig zijn;
- geschikte aardingskabel wordt gebruikt;
- de bodem rond de aardpennen niet extreem droog is;
- de aarding regelmatig wordt gecontroleerd.
Volg voor het aantal, de lengte en de plaatsing van de aardpennen altijd de aanwijzingen van de fabrikant van het schrikdraadapparaat.
Schrikdraad, schrikkoord of afrasteringslint?
De juiste geleider is afhankelijk van de diersoort, de lengte van de afrastering en de gewenste zichtbaarheid.
Schrikdraad
Schrikdraad is licht en wordt veel gebruikt voor tijdelijke en permanente afrasteringen. De kwaliteit en geleidbaarheid verschillen per uitvoering.
Schrikdraad is onder andere geschikt voor:
- kleinere percelen;
- tijdelijke afrasteringen;
- onderverdeling van weilanden;
- lichte en verplaatsbare systemen.
Schrikkoord
Schrikkoord is dikker dan standaard schrikdraad en daardoor beter zichtbaar. Het is geschikt voor verschillende dieren en kan worden gebruikt voor tijdelijke of permanente afrasteringen.
Afrasteringslint
Schriklint is breed en daardoor goed zichtbaar. Dit maakt lint populair voor paardenweides en paddocks.
Houd bij lint rekening met:
- de breedte van het lint;
- de windbelasting;
- de afstand tussen de palen;
- geschikte lintisolatoren;
- goede lintverbinders en spanners.
Staaldraad
Staaldraad heeft een hoge geleidbaarheid en wordt vaak toegepast bij permanente afrasteringen. Het draad moet correct worden gespannen en gecombineerd worden met stevige hoek-, eind- en tussenpalen.
Weideafrastering voor paarden
Bij een paardenafrastering zijn zichtbaarheid, veilige materiaalkeuze en een correcte montage bijzonder belangrijk. Paarden kunnen met hoge snelheid door een weiland bewegen en moeten de afrastering tijdig kunnen herkennen.
Let bij paarden op:
- een goed zichtbare geleider, zoals breed lint of duidelijk koord;
- voldoende hoogte van de afrastering;
- meerdere geleiders wanneer dat voor de situatie nodig is;
- geen scherpe of uitstekende onderdelen;
- stevige hoek- en eindpalen;
- veilige poortgrepen en doorgangen;
- regelmatige controle op loshangend materiaal;
- voldoende afstand tot wegen en andere risicovolle zones.
De exacte hoogte en indeling moeten worden afgestemd op het formaat, gedrag en aantal paarden en op de ligging van het perceel.
Weideafrastering voor rundvee
Een elektrische afrastering voor rundvee moet robuust zijn en voldoende spanning bieden. Runderen zijn doorgaans goed met elektrische afrastering binnen een perceel te houden wanneer het systeem correct is aangelegd.
Let bij rundvee op:
- sterke palen en hoekconstructies;
- voldoende geleidbaarheid over de volledige lengte;
- een passende hoogte en aantal draden;
- een betrouwbaar schrikdraadapparaat;
- goede aarding;
- stevige doorgangen voor landbouwmachines;
- regelmatige controle op begroeiing.
Weideafrastering voor schapen en geiten
Schapen en geiten stellen andere eisen aan een afrastering dan paarden of rundvee. Door hun formaat, vacht en gedrag kunnen meer geleiders of een schrikdraadnet nodig zijn.
Mogelijke oplossingen zijn:
- meerdere elektrische draden op verschillende hoogtes;
- een elektrisch schapennet;
- vast gaas met een aanvullende elektrische draad;
- een permanente afrastering met geschikte tussenafstanden.
Bij gebruik van een net moet het net strak worden geplaatst en regelmatig worden gecontroleerd op contact met gras, takken en andere begroeiing.
Schrikdraadnetten
Een schrikdraadnet bestaat uit verticale en horizontale kunststof draden waarin geleidende draden zijn verwerkt. Het net wordt met geïntegreerde palen geplaatst en is daardoor relatief snel op te bouwen en te verplaatsen.
Schrikdraadnetten worden onder andere gebruikt voor:
- schapen;
- geiten;
- lammeren;
- pluimvee, afhankelijk van het type net;
- tijdelijke weides;
- perceelverdeling;
- bescherming tegen bepaalde wilde dieren.
Kies altijd een net dat geschikt is voor de betreffende diersoort en toepassing.
Permanente of tijdelijke weideafrastering
Permanente afrastering
Een permanente afrastering is bedoeld om langdurig op dezelfde plaats te blijven staan. Deze uitvoering wordt meestal opgebouwd met stevige hoek- en eindpalen, duurzame tussenpalen en goed geleidende draden.
Een permanente afrastering is geschikt voor:
- vaste weilanden;
- grote percelen;
- langdurige perceelgrenzen;
- paarden- en rundveehouderijen;
- afrasteringen met meerdere doorgangen.
Tijdelijke afrastering
Een tijdelijke afrastering kan snel worden geplaatst, verplaatst en opgeslagen. Hiervoor worden vaak kunststof of glasfiber palen, licht schrikdraad en een haspel gebruikt.
Een tijdelijke afrastering is praktisch voor:
- strookbegrazing;
- wisselweides;
- tijdelijke paddocks;
- onderverdeling van een groot perceel;
- evenementen en tijdelijke dierenverblijven.
Welke afrasteringspalen heeft u nodig?
De keuze voor afrasteringspalen hangt af van de gewenste levensduur, ondergrond, geleider en toepassing.
Hoek- en eindpalen
Hoek- en eindpalen vangen de trekkracht van de gespannen geleiders op. Deze palen moeten steviger zijn en dieper worden geplaatst dan gewone tussenpalen.
Tussenpalen
Tussenpalen houden het draad, koord of lint op de juiste hoogte. De benodigde afstand tussen de palen hangt onder andere af van:
- het type geleider;
- de spanning op het materiaal;
- de vorm van het terrein;
- de windbelasting;
- de diersoort;
- de tijdelijke of permanente toepassing.
Kunststof afrasteringspalen
Kunststof palen zijn licht en gemakkelijk te verplaatsen. Ze worden vooral gebruikt voor tijdelijke afrasteringen en perceelverdeling.
Houten afrasteringspalen
Houten palen worden veel gebruikt voor permanente omheiningen. Bij een elektrische afrastering moeten geschikte isolatoren op de palen worden gemonteerd.
Metalen en glasfiber palen
Metalen en glasfiber palen zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen voor tijdelijke en permanente afrasteringen. Gebruik altijd isolatoren en accessoires die bij het gekozen paaltype passen.
Welke isolatoren heeft u nodig?
De isolator moet passen bij zowel de paal als de geleider. Een isolator voor breed lint heeft bijvoorbeeld een andere vorm dan een isolator voor dun schrikdraad.
Veelgebruikte uitvoeringen zijn:
- ringisolatoren voor draad en koord;
- lintisolatoren;
- hoekisolatoren;
- afstandisolatoren;
- isolatoren voor metalen palen;
- isolatoren voor houten palen;
- poortgreepankers.
Controleer isolatoren regelmatig op scheuren, slijtage, vervuiling en beschadiging.
Hoe plaatst u een elektrische weideafrastering?
De exacte aanleg verschilt per systeem, maar een praktische werkwijze is:
- Meet het perceel en bepaal het verloop van de afrastering.
- Bepaal de locaties van hoeken, doorgangen en poorten.
- Plaats eerst de hoek- en eindpalen.
- Plaats vervolgens de tussenpalen.
- Monteer de juiste isolatoren op de gewenste hoogtes.
- Rol draad, koord of lint uit zonder het te beschadigen.
- Span de geleiders gelijkmatig.
- Maak elektrische verbindingen met geschikte verbinders.
- Installeer het schrikdraadapparaat volgens de handleiding.
- Plaats het voorgeschreven aardingssysteem.
- Sluit poorten en afzonderlijke afrasteringsdelen correct aan.
- Meet de spanning op meerdere plaatsen.
Controleer vóór ingebruikname of alle onderdelen stevig gemonteerd zijn en of dieren nergens in losse draden, lussen of uitstekende onderdelen verstrikt kunnen raken.
Hoe maakt u een veilige doorgang?
Een doorgang moet gemakkelijk te openen zijn en tegelijk zorgen dat de elektrische afrastering aan beide zijden van de poort blijft functioneren.
Voor een doorgang kunnen nodig zijn:
- een geïsoleerde poortgreep;
- een poortgreepanker;
- een veer, draad, koord of lint;
- een ondergrondse hoogspanningskabel;
- een vast weidehek;
- een geschikte sluiting;
- eventueel een hangslot.
Leg een ondergrondse kabel in een beschermende buis wanneer deze onder een veelgebruikte doorgang loopt.
Hoe voorkomt u spanningsverlies?
Spanningsverlies kan ervoor zorgen dat een afrastering op grotere afstand van het apparaat minder effectief wordt.
Veelvoorkomende oorzaken zijn:
- onvoldoende of slecht geplaatste aardpennen;
- begroeiing tegen de geleiders;
- beschadigde isolatoren;
- losse, geknoopte of verroeste verbindingen;
- geleiders met een te hoge weerstand;
- contact tussen elektrisch draad en een metalen hek;
- een zwakke accu of lege batterij;
- een apparaat met onvoldoende capaciteit;
- gebroken geleidende draden in lint of koord.
Meet de afrastering daarom niet alleen bij het apparaat, maar ook op verschillende plaatsen langs het perceel.
Onderhoud van een weideafrastering
Een elektrische afrastering moet regelmatig worden gecontroleerd. Vooral snelgroeiend gras, vallende takken en beschadigde verbindingen kunnen de werking verminderen.
Controleer regelmatig:
- de spanning op meerdere plaatsen;
- de werking van het schrikdraadapparaat;
- de laadstatus van accu of batterij;
- het aardingssysteem;
- de isolatoren;
- verbindingen en klemmen;
- de spanning en hoogte van draad, koord of lint;
- de stabiliteit van de palen;
- poorten en doorgangen;
- contact met gras, takken of andere materialen.
Veelvoorkomende problemen
Er staat onvoldoende spanning op de afrastering
Controleer het apparaat, de energiebron, de aarding, de verbindingen en de begroeiing. Verdeel de afrastering eventueel in afzonderlijke delen om de storing te lokaliseren.
De spanning is bij het apparaat goed, maar verderop laag
Dit wijst meestal op verlies in de afrastering. Controleer beschadigde isolatoren, slechte verbindingen, gebroken geleiders en contact met begroeiing.
Het lint hangt slap
Controleer de lintspanners, hoekpalen en tussenpalen. Slap lint vangt meer wind en kan sneller beschadigen.
Dieren lopen door de afrastering
Controleer of de spanning voldoende is, de afrastering goed zichtbaar is en de hoogte en indeling passen bij de diersoort. Zorg dat dieren de elektrische afrastering onder gecontroleerde omstandigheden leren respecteren.
De accu raakt snel leeg
Mogelijke oorzaken zijn een verouderde accu, een apparaat met hoog verbruik, een slecht laadproces of veel stroomverlies door begroeiing en storingen.
Afrastering om wild buiten te houden
Een elektrische afrastering kan ook worden ingezet om wilde dieren buiten landbouwgrond, dierenweides, tuinen of andere terreinen te houden.
De benodigde uitvoering hangt af van:
- de diersoort die geweerd moet worden;
- de hoogte en het aantal geleiders;
- de lengte van het terrein;
- de bodemgesteldheid;
- de gewenste permanente of tijdelijke toepassing;
- de benodigde capaciteit van het schrikdraadapparaat.
Voor specifieke toepassingen, zoals bescherming tegen wolven of wilde zwijnen, is een zorgvuldig ontworpen afrastering nodig. Laat u vooraf adviseren over de juiste hoogte, draadafstanden, spanning en plaatsing.
Hoe kiest u de juiste weideafrastering?
Een geschikte weideafrastering wordt afgestemd op de dieren, het perceel en het dagelijks gebruik.
Houd rekening met:
- de diersoort en het aantal dieren;
- de grootte en het gedrag van de dieren;
- de totale lengte van de afrastering;
- het aantal geleiders;
- de gewenste zichtbaarheid;
- tijdelijke of permanente plaatsing;
- de beschikbare stroomvoorziening;
- de hoeveelheid begroeiing;
- de bodemgesteldheid;
- het aantal poorten en doorgangen;
- de gewenste bescherming tegen wilde dieren;
- eventuele toekomstige uitbreiding.
Veelgestelde vragen over weideafrastering
Wat heb ik nodig voor een elektrische afrastering?
U heeft minimaal een schrikdraadapparaat, aarding, palen, isolatoren, een geleidende draad, koord of lint en geschikte verbindingsmaterialen nodig. Voor doorgangen zijn vaak poortgrepen en grondkabels nodig.
Welk schrikdraadapparaat moet ik kiezen?
Dit hangt af van de totale afrasteringslengte, het aantal draden, de begroeiing, de gebruikte geleiders en de diersoort. Houd ook rekening met toekomstige uitbreiding.
Is een accu- of netstroomapparaat beter?
Een netstroomapparaat is praktisch voor permanente afrasteringen waar een stopcontact beschikbaar is. Een accuapparaat biedt meer vrijheid op afgelegen of tijdelijke percelen.
Waarom is de aarding zo belangrijk?
De aarding zorgt ervoor dat de elektrische impuls via de bodem terug kan keren naar het apparaat. Zonder goede aarding kan de afrastering onvoldoende effectief zijn.
Wat is het beste afrasteringsmateriaal voor paarden?
Voor paarden wordt vaak goed zichtbaar lint of koord gebruikt. De uiteindelijke keuze hangt ook af van de lengte van de afrastering, windbelasting en gewenste duurzaamheid.
Hoe vaak moet ik de spanning controleren?
Controleer de spanning regelmatig en extra vaak na storm, werkzaamheden, snelle grasgroei of wijzigingen aan de afrastering.
Kan ik verschillende soorten draad en lint combineren?
Dat is mogelijk wanneer geschikte verbindingen worden gebruikt en de geleiders elektrisch en technisch bij elkaar passen. Houd rekening met verschillen in geleidbaarheid en spanning.
Kan een elektrische afrastering worden gecombineerd met een weidehek?
Ja. Gebruik daarvoor geschikte poortgrepen, isolatoren en eventueel een ondergrondse hoogspanningskabel om de stroom veilig naar de andere zijde van de doorgang te leiden.
Kan ik een tijdelijke afrastering later uitbreiden?
Ja. Controleer wel of het schrikdraadapparaat, de aarding en de geleiders voldoende capaciteit hebben voor de uitgebreidere installatie.
Hoe weet ik waar een storing zit?
Meet de spanning op meerdere plaatsen en schakel afzonderlijke delen van de afrastering los. Zo kan worden vastgesteld in welk gedeelte het spanningsverlies ontstaat.
Advies over weideafrastering
Wilt u weten welke weideafrastering het beste bij uw perceel past? Houd dan de volgende gegevens bij de hand:
- de diersoort;
- het aantal dieren;
- de omtrek en oppervlakte van het perceel;
- het gewenste aantal draden of linten;
- tijdelijke of permanente plaatsing;
- de beschikbare stroomvoorziening;
- de hoeveelheid begroeiing;
- het aantal poorten;
- de bestaande palen en afrasteringsmaterialen;
- de wens om wilde dieren buiten te houden.
Met deze informatie kunnen wij gerichter adviseren over het schrikdraadapparaat, de geleiders, palen, isolatoren, aarding en overige accessoires.
Bekijk ons complete assortiment weideafrastering of neem contact met ons op voor persoonlijk advies.